مرجع واژگان مهندسی صنایع
هر كدام از حوزههاي دانش و فن ، در هر زمينهاي از پزشكي تا فلسفه و الهيات داراي واژگاني هستند كه به بيان و فهم بهتر آن مفهوم ياري ميرسانند . مهندسي صنايع نيز از اين قاعده مستثني نيست ؛ ازينرو در اين گام به معرفي كلمات كليدي در مباحث متنوع مهندسي صنايع خواهيم پرداخت ؛ ترتيب جداول به شرح ذيل است :
|
جدول شماره يك |
حوزه اقتصاد و هزينهيابي |
|
جدول شماره دو |
حوزه كيفيت |
|
جدول شماره سه |
حوزه كنترل توليد و موجوديها |
|
جدول شماره چهار |
حوزه تكنولوژي توليد |
|
جدول شماره پنج |
حوزه مديريت |
|
جدول شماره شش |
حوزه تكنولوژي اطلاعات |
|
جدول شماره هفت |
حوزه مديريت پروژه |
|
جدول شماره هشت |
حوزه منابع انساني |
|
جدول شماره نه |
حوزه پژوهش در عمليات |
|
جدول شماره ده |
حوزه طرحريزي |
|
جدول شماره يازده |
حوزه ارزيابي كار و زمان |
(جدول شماره يك)
اقتصاد و هزينهيابي Economics & Costing
|
(Persian) |
(English) |
|
هزينهيابي بر مبناي فعاليت |
Activity – Based Costing (ABC) |
|
نسبت درآمد ـ هزينه |
Benefit – Cost Ratio |
|
سربهسر |
Break – Even |
|
بودجهبندي سرمايه |
Capital Budgeting |
|
جريان نقدينگي |
Cash Flow |
|
تجزيه و تحليل هزينه ـ حجم سود |
Cost – Volume – Profit Analysis |
|
حسابداري هزينه |
Cost Accounting |
|
تصميمگيري تحت شرايط اطمينان |
Decision Making Under Certainty |
|
تصميمگيري تحت شرايط ريسك |
Decision Making Under Risk |
|
تصميمگيري تحت شرايط عدم اطمينان |
Decision Making Under Uncertainty |
|
استهلاك |
Depreciation |
|
طراحي بر مبناي هزينه |
Design to Cost |
|
اقتصادهاي يكپارچگي |
Economies of Integration |
|
اقتصادهاي مقياسي |
Economies of Scale |
|
اقتصادهاي ابعادي |
Economies of Scope |
|
ارزش ساليانه يكنواخت |
Equivalent Uniform Annual Value (EUAV) |
|
نرخ بازگشت سرمايه خارجي |
External Rate of Return (ERR) |
|
تجزيه و تحليل سرمايهگذاري اضافي |
Extra Investment Analysis |
|
تورم |
Inflation |
|
نرخ بهره |
Interest Rate |
|
نرخ بازگشت سرمايه داخلي |
Internal Rate of Return (IRR) |
|
هزينهيابي دوره عمر |
Life Cycle Costing |
|
حداقل نرخ جذابيت بازگشت سرمايه |
Minimum Attractive Rate of Return (MARR) |
|
ارزش خالص فعلي |
Net Present value (NPV) |
|
دوره بازگشت سرمايه |
Payback Period |
|
نرخ بازگشت سرمايه |
Rate of Return (ROR) |
|
نرخ ماليات |
Tax Rate |
|
ارزش زماني پول |
Time Value of Money |
|
هزينهيابي بر مبناي فعاليت |
Activity – Based Costing (ABC) |
|
نسبت درآمد ـ هزينه |
Benefit – Cost Ratio |
(جدول شماره دو)
|
سطح فرآيند قابل قبول |
Acceptable Process Level (APL) |
|
سطح كيفيت قابل قبول |
Acceptable Quality level (AQL) |
|
نمونهگيري پذيرش |
Acceptance Sampling |
|
ميانگين كيفيت محصولات خارجشده |
Average Outgoing Quality (AOQ) |
|
مرز ميانگين كيفيت محصولات خارجشده |
Average Outgoing Quality Limit (AOQL) |
|
متوسط تعداد كل مورد بازرسي |
Average Total Inspection (ATI) |
|
جوايز كانادا براي تجارتهاي ممتاز |
Canada Awards for Business Excellence |
|
گواهي كيفيت |
Certificate of Quality (COQ) |
|
طرح نمونهگيري زنجيرهاي |
Chain – sampling plan |
|
كنترل كيفيت در سطح شركت |
Company – Wide Quality Control (CWQC) |
|
ايستگاه كنترل |
Control station |
|
اقدامات اصلاحي |
Corrective action |
|
كيفيت بر مبناي نياز مشتري |
Customer Based Quality |
|
ارضاء مشتري |
Customer Satisfaction |
|
جايزه كاربردي دمينگ |
Deming Application Prize |
|
توجه به كيفيت در طراحي محصول |
Designing – in Product Quality |
|
گزارش موارد نقص |
Exception report |
|
تجزيه و تحليل حساسيت و نقاط شكست |
Failure Mode Effects & Criticality Analysis (FMECA) |
|
نمودار استخوان ماهي در كنترل كيفيت |
Fish diagram |
|
دياگرامهاي علت و معلول |
Fishbone (Cause & Effect) Diagrams |
|
مكانيزمهاي گوشزد كننده خطا |
Foolproof mechanisms (Poke – Yoke) |
|
خانه كيفيت |
House of Quality |
|
سري استانداردهاي 14000 |
ISO – 14000 |
|
سري استانداردهاي 9000 |
ISO – 9000 |
|
سطح كيفيت بيتفاوت |
Indifferent Quality Level (IQL) |
|
گزارش بازرسي محصول در جريان ساخت |
In process inspection report |
|
سطح بازرسي |
Inspection level |
|
دياگرامهاي ايشيكاوا |
Ishikawa Diagrams |
|
سطح تشخيص |
Level of significant |
|
ماكزيمم درصد خرابي قابل قبول در محصول |
Lot Tolerance Percent Defective (LTPD) |
|
تشكيل انباشته |
Lot formation |
|
حجم انباشته |
Lot size |
|
حد پايين كنترل |
Lower Control Limit (LCL) |
|
جوايز كيفي ملي مالكوم بالدريج |
Malcome Baldrige National Quality Awards |
|
كنترل كيفي غيرمستقيم |
Off – Line Quality Control |
|
كنترل كيفي مستقيم |
On – Line Quality Control |
|
منحني مشخصه عملكرد |
Operation Characteristic (OC) |
|
نمودار پارتو |
Pareto diagram |
|
درصد ضايعات |
Percent defective |
|
سري استانداردهاي 9000 ـ QS |
QS – 9000 |
|
حلقههاي كنترل كيفيت |
Quality Control Circles |
|
دواير كنترل كيفيت |
Quality Control Circles (QCC) |
|
گسترش عملكرد كيفي |
Quality Function Deployment (QFD) |
|
بهبود كيفيت |
Quality Improvement (QI) |
|
تجهيزات اطلاعاتي كيفيت |
Quality Information Equipment (QIE) |
|
تابع ضايعه كيفي |
Quality Loss Function |
|
اطمينان كيفيت |
Quality assurance |
|
بازرسي كيفيت |
Quality inspection |
|
سطح كيفيت قابل رد كردن |
Rejectable Quality Level (RQL) |
|
روش نمونهبرداري |
Sample approach |
|
كنترل فرآيند آماري |
Statistical process Control (SPC) |
|
كنترل كيفيت آماري |
Statistical Quality Control (SQC) |
|
روشهاي تاگوچي |
Taguchi Methods |
|
كيفيت محصول فراگير |
Total Product Quality (TPQ) |
|
كنترل كيفيت فراگير |
Total Quality Control (TQC) |
|
مديريت كيفيت فراگير |
Total Quality Management (TQM) |
|
سطح كيفيت غيرقابل پذيرش |
Unacceptable Quality Level (UQL) |
|
حد بالاي كنترل |
Up Control Limit (UCL) |
|
تضمين كيفيت |
Warranty of quality |
(جدول شماره سه)
كنترل توليد و موجوديها Production & Inventory Control
|
طبقهبندي موجودي به صورت ABC |
ABC Inventory Classification |
|
برنامهريزي تجميعي |
Aggregate Planning (AP) |
|
تجزيه و تحليل برنامهريزي |
Analysis of planning |
|
موجودي متوسط |
Average inventory |
|
عقبافتادگي از سفارش |
Back – log |
|
برنامهريزي زمانبندي رو به عقب |
Backward (Upstream) Scheduling |
|
تأخير بالانس |
Balance Delay |
|
بيست انفجاري مواد |
Bill Of Material (BOM) |
|
گلوگاه |
Bottleneck |
|
برنامهريزي ظرفيت مورد نياز |
Capacity Requirements Planning (CRP) |
|
MRP حلقه بسته |
Closed – Loop MRP |
|
فرآيند داراي جريان مستمر |
Continuous Flow Processes |
|
هزينه حمل كالا |
Cost of Carrying |
|
تأخير در تحويل |
Delay in delivery |
|
پيشبينيهاي تقاضا |
Demand Forecasts |
|
مديريت تقاضا |
Demand Management |
|
تصميمگيري |
Decision – Making |
|
كاهش موجودي مستقيم |
Direct inventory reduction |
|
برنامهريزي احتياجات توزيع |
Distribution Requirements Planning (DRP) |
|
برنامهريزي منابع توزيع |
Distribution Resource Planning (DRP2) |
|
روش موجودي نزولي دوبل |
Double Declining Balance method (D.D.B) |
|
سود يا درآمد هر سهم |
Earning Per Share (E.P.S) |
|
مقدار سفارش اقتصادي |
Economic Order Quantity (E.O.Q) |
|
دوره سفارش اقتصادي |
Economic Per Period (E.P.P) |
|
برنامهريزي اقتصادي |
Economic planning |
|
برنامهريزي تداركات تشكيلات |
Enterprise Logistic Planning |
|
سود مورد نظر در شرايط اطمينان |
Expected profit under certainty |
|
فاصله زماني سفارش ثابت |
Fixed order interval |
|
پيشبيني |
Forecast |
|
برنامهريزي زمانبندي رو به جلو |
Forward (Downstream) Scheduling |
|
سيستم تلفيقي |
Hybrid System |
|
پاداش سازماني |
Inducement |
|
عدم كارايي |
Inefficiency |
|
فرآيندهاي داراي جريان متناوب |
Intermittent Flow Processes |
|
هزينه نگهداري موجودي |
Inventory holding cost |
|
كنترل موجودي |
Inventory control |
|
ذخيره موجودي كالا |
Inventory provision |
|
فرآيندهاي توليد كارگاهي |
Jop Shop Processes |
|
توليد تكي |
Jop product |
|
توليد كارگاهي |
Jop shop product |
|
توليد به موقع |
Just – In – Time |
|
كانبان |
Kanban |
|
پساُفت |
Lag |
|
فاصله زماني سفارش تا دريافت كالا |
Lead time |
|
بالانس خط |
Line Balancing |
|
مقدار (حجم) توليد |
Lot size |
|
برنامهريزي منابع توليد |
Manufacturing Resource Planning (MPR2) |
|
سود نهايي |
Marginal profit |
|
قيمت بازار |
Market Price |
|
تعادل در بازار |
Market equilibrium |
|
بررسي بازار |
Market survey |
|
توليد انبوه |
Mass Production |
|
برنامهريزي زمانبندي كلان توليد |
Master production Schedule (MPS) |
|
برنامهريزي مواد مورد نياز |
Material Requirement planning (MRP) |
|
مقدار موجودي خالص |
Net inventory value |
|
توليد تكي |
On – OFF Product (OOP) |
|
بهينهسازي |
Optimization |
|
تكنولوژي توليد بهينه |
Optimized Production Technology (OPT) |
|
زمان سفارش |
Ordering time |
|
مقدار سفارش |
Order size |
|
ورقه گزارش كالاي مورد سفارش عقب افتاده |
Paper backlog report |
|
روش كنترل ادواري موجوديها |
Periodical inventory method |
|
ثبات قيمت |
Price stability |
|
سازماندهي بر مبناي توليد |
Product divisional organization |
|
سيكل توليدي |
Production Cycle |
|
سيستم مديريت توليد |
Production Management System (PMS) |
|
برنامه زمانبندي توليد |
Production Scheduling |
|
هموارسازي توليد |
Production Smoothing |
|
بهرهوري |
Productivity |
|
سيستم كششي |
Pull System |
|
سفارش خريد |
Purchase order |
|
سيستم فشاري |
Push system |
|
توليد مجدد |
Reaction |
|
تخفيف |
Rebate discount |
|
نقطه سفارش مجدد |
Reorder Point |
|
سيستم سطح سفارش مجدد |
Reorder level system |
|
فرآيندهاي داراي جريان تكراري |
Repetitive Flow Processes |
|
سطح حداكثر موجودي |
Replenishment level |
|
برنامهريزي سرانگشتي ظرفيت |
Rough – Cut Capacity Planning (RCCP) |
|
موجوديهاي اطمينان |
Safety (Buffer) Inventories |
|
تخفيف از فروش |
Sales discount |
|
هزينه راهاندازي |
Set – Up cost |
|
كنترل سطح كارگاه |
Shop Floor Control (SFC) |
|
زيانهاي كمبود موجودي |
Shortage losses |
|
فهرست برداري از موجودي انبار |
Stock – taking |
|
ذخيره |
Stock |
|
تطبيق موجودي |
Stock Adjustment |
|
كمبود موجودي |
Stock – out |
|
عمليات همزمان |
Synchronous Operation |
|
تئوري محدوديتها |
Theory Of Constraints (TOC) |
|
سريهاي زماني |
Time Series |
|
پس افتادگي زمان توليد |
Time – lag in production |
|
سيستم توليدي تويوتا |
Toyota Production System |
|
موجودي در جريان ساخت |
Work – In – process Inventory |
(جدول شماره چهار)
تكنولوژي توليد Manufacturing Technology
|
هزينه واقعي |
Actual cost |
|
تكنولوژي توليد پيشرفته |
Advanced Manufacturing Technology (AMT) |
|
توليد چابك |
Agile Production |
|
وسايط نقليه هدايت شده اتوماتيك |
Automated Guided Vehicles (AGVs) |
|
سيستم ذخيرهسازي و بازيافت اتوماتيك |
Automated Storage & Retrieval System (AS/RS) |
|
توليد دستهاي يا گروهي |
Batch Product |
|
تركيب عوامل توليد |
Combination of production factors |
|
طراحي به كمك كامپيوتر |
Computer Aided Design (CAD) |
|
مهندسي به كمك كامپيوتر |
Computer Aided Engineering (CAE) |
|
ساخت به كمك كامپيوتر |
Computer Aided Manufacturing (CAM) |
|
برنامهريزي فرآيند به كمك كامپيوتر |
Computer Aided Process planning (CAPP) |
|
تشكيلات يكپارچه كامپيوتري |
Computer Integrated Enterprise (CIE) |
|
توليد يكپارچه كامپيوتري |
Computer Integrated Manufacturing (CIM) |
|
كنترل عددي كامپيوتري |
Computer Numerical Control (CNC) |
|
توليد دائمي |
Continuous product |
|
خط توليد پيوسته |
Continuous production line |
|
قرارداد توليد |
Contract product |
|
طراحي براي مونتاژ |
Design For Assembly (DFA) |
|
طراحي براي ساخت |
Design For Manufacturing (DFM) |
|
كنترل عددي توزيع شده |
Distributed Numerical Control (DNC) |
|
سيستم توليد منعطف |
Flexible Manufacturing System (FMS) |
|
سيستم توليدي هوشمند |
Intelligent Manufacturing System (IMS) |
|
توليد ناپيوسته |
Intermittent product |
|
توليد ناب |
Lean Production |
|
قابليت نگهداري |
Maintainability |
|
الگوي اتوماسيون توليد |
Manufacturing Automation Protocol (MAP) |
|
تكنولوژي كنترل عددي |
Numerical Control (NC) Technology |
|
تعمير و نگهداري بر مبناي پيشبيني |
Predictive Maintenance (PM) |
|
تعمير و نگهداري پيشگيري |
Preventive Maintenance (PM) |
|
قابليت اطمينان |
Reliability |
|
تعميرپذيري |
Repairability |
|
نگهداري و تعميرات بهرهور فراگير |
Total production Maintenance |
(جدول شماره پنج)
|
محك |
Benchmark |
|
مهندسي مجدد فرآيندهاي تجاري |
Business Process Reengineering (BPR) |
|
محكزني رقابتي |
Competitive Benchmarking |
|
ابعاد رقابتي |
Competitive Dimensions |
|
مهندسي همزمان |
Concurrent Engineering (CE) |
|
بهبود مستمر و بيپايان |
Continuous And Never ending Improvement (Can 1) |
|
شايستگيهاي اساسيها |
Core Competencies |
|
مأموريت مشترك |
Corporate Mission |
|
استراتژي شركت |
Corporate Strategy |
|
فعاليت اصلاحي |
Corrective Action |
|
مراكز تصميمگيري |
Decision Making centers |
|
درخت تصميم |
Decision Tree |
|
روش دلفي (در تصميمگيري) |
Delphi Method |
|
يكپارچهسازي رو به جلو |
Downstream Integration |
|
يكپارچهسازي تشكيلات |
Enterprise Integration |
|
رهبري كارآفرينانه |
Entrepreneurial Leadership |
|
مدير اجرايي |
Executive director |
|
سازمان با خاصيت پاسخگويي سريع |
Fast Response Organization (ERO) |
|
قابليت فرآيند با خاصيت پاسخگويي سريع |
Fast Response Process Capability (FRPC) |
|
تجزيه و تحليل درخت خطا |
Fault Tree Analysis (FTA) |
|
مدير كل ـ مدير امور اجرايي |
General manager |
|
شركت جهاني |
Global Company |
|
رقابت جهاني |
Global Competition |
|
يكپارچهسازي جهاني تشكيلات |
Global Enterprise Integration |
|
جهاني شدن |
Globalization |
|
روشهاي ابتكاري |
Heuristics |
|
مشاركت بازرگاني |
Joint Venture |
|
بهپويي (كايزن) |
Kaizen |
|
سازمان يادگيري |
Learning Organization |
|
مديريت بر مبناي هدف |
Management By Objective (MBO) |
|
ارزشيابي مديريت |
Management audit |
|
بازاريابي |
Marketing |
|
مدير مياني |
Middle Manager |
|
چند مليتي |
Multi – National |
|
مديريت مشاركتي |
Participative Management |
|
شبيهسازي |
Simulation |
|
مديريت استراتژيك |
Strategic Management |
|
برنامهريزي استراتژيك |
Strategic Planning |
|
زنجيره تأمين |
Supply Chain |
|
يكپارچهسازي رو به عقب |
Upstream Integration |
|
زنجيره ارزش |
Value Chain |
|
كارخانه / شركت مجازي |
Virtual Plant / Company |
(جدول شماره شش)
تكنولوژي اطلاعات Information Technology
|
هوش مصنوعي |
Artificial Intelligence (AI) |
|
مغزافزار |
Brainware |
|
مهندسي نرمافزار به كمك كامپيوتر |
Computer – Aided Software Engineering (CASE) |
|
واحد پردازش مركزي |
Central Processing Unit (CPU) |
|
ديكشنري دادهها |
Data Dictionary |
|
مديريت پايگاه داده |
Database Management |
|
سيستم پشتيباني تصميم |
Decision Support System (DSS) |
|
تجارت الكترونيكي |
Electronic Commerce (E – commerce) |
|
تبادلات الكترونيكي داده |
Electronic Data Interchange (EDI) |
|
سيستم اطلاعات الكترونيكي |
Electronic Information System (EIS) |
|
پست الكترونيكي |
Electronic Mail (E – mail) |
|
سيستم پشتيباني تصميمگيري گروهي |
Group Decision Support System (GDSS) |
|
سلسله مراتب سيستمها |
Hierarchy Of System |
|
موتور استنتاج |
Inference Engine |
|
سيستم اطلاعاتي |
Information System (IS) |
|
فرآيند تفسير |
Interpretation process |
|
سيستم خبره مبتني بر دانش |
Knowledge – Based Expert System (KBES) |
|
مديريت دانش |
Knowledge Management |
|
ماشين مصنوعي |
Machine Intelligence (MI) |
|
زبان ماشين |
Machine Language |
|
سيستم اطلاعات مديريت |
Management Information System (MIS) |
|
پردازش انتقالي مستقيم |
On – Line Transactions Processing (OLTP) |
|
كامپيوتر شخصي |
Personal Computer (PC) |
|
نمودار ساختار برنامه |
Program Structure Chart (PSC) |
|
زبان برنامهنويسي |
Programming Language |
|
تصميم ساختار يافته |
Structured Decision |
|
روش تجزيه و تحليل و طراحي سيستم |
System Analysis & Design Methodology |
|
چرخه تكاملي سيستم |
System development Life Cycle |
|
طراحي از بالا به پايين |
Top – Down Design |
|
واژهپرداز |
Word processor |
(جدول شماره هفت)
مديريت پروژه Project Management
|
شيب هزينه فعاليت |
Activity Cost Slope |
|
نمايش فعاليت به صورت گره |
Activity On Node (AON) |
|
زمان مجازي فعاليت |
Activity Slack Time |
|
هزينه واقعي كار انجام شده |
Actual Cost of Work Performed |
|
تخصيص منابع |
Allocation of resource |
|
محاسبات برگشتي |
Back ward induction |
|
هزينه بودجهبندي شده كار زمانبندي شده |
Budjetted Cost of Work Scheduled (BCWS) |
|
روش مسير بحراني |
Critical Path Method (C.P.M) |
|
فعاليت بحراني |
Critical activity |
|
مسير بحراني |
Critical path |
|
دياگرام جريان تصميم |
Decision Flow Diagram |
|
فعاليت مجازي |
Dummy Activity |
|
زودترين زمان محتمل |
Earliest Likely (Optimistic) Time |
|
زودترين موعد تحويل |
Earliest Due Date (EDD) |
|
زودترين زمان ممكن براي شروع يك فعاليت |
Earliest Start Time (EST) |
|
محاسبات پيشرو |
Forward computation |
|
شناوري آزاد |
Free Float (F.F) |
|
نمودار گانت |
Gant Chart |
|
تكنيك ارزيابي و بازنگري گرافيكي |
Graphical Evaluation & Review Technique (GERT) |
|
شناوري مستقل |
Independent Float (I.F) |
|
ديرترين زمان محتمل |
Latest Likely (pessimistic) Time` |
|
زمانبندي پروژه با حداقل هزينه |
Least Cost Scheduling |
|
كمترين فرجه زماني |
Minimum Slack Time (MST) |
|
حداكثر زمان خوشبينانه |
Most Optimistic Time (MOT) |
|
حداكثر زمان بدبينانه |
Most Pessimistic Time (MPT) |
|
روشهاي تجزيه و تحليل شبكه |
Network Analysis Methods |
|
شبكه گرهي |
Node network |
|
مدت عادي اجراي فعاليت |
Normal duration |
|
تنظيم بودجه طبق عمليات |
Performance budget |
|
مرحله |
Phase |
|
پروژه مرحلهاي |
Phased Project |
|
شبكههاي تقدم و تأخر |
Precedence network (PN) |
|
روابط تقدم و تأخر و پيشنيازي |
Precedence relationship |
|
زمان احتمالي |
Probability Time |
|
تكنيك ارزيابي و بازنگري برنامه |
Program Evaluation & Review Technique (PERT) |
|
روش تفكيك فعاليتهاي پروژه |
Project Breakdown Structure (P.B.S) |
|
سرعتبخشي به پروژه |
Project Expediting |
|
گزينش طرح |
Project selection |
|
تخصيص منابع |
Resource Allocation |
|
تراز كردن منابع |
Resource Leveling |
|
تخصيص منابع |
Resource allocation |
|
زمان اجرا |
Run time |
|
پروژه |
Scheme = Project |
|
زمان رزرو |
Slag time |
|
فرآيندهاي احتمالي |
Stochastic processes |
|
زير پروژه |
Sub Project |
|
شناوري جمعي |
Total Float (T.F) |
|
ساختار شكسته شده كار |
Work Breakdown Structure (WBS) |
|
مشخصات واحد زماني كار |
Work Time Unit Specification |
|
توقف كار |
Work stoppage |
منبع مقاله : http://ieir.persianblog.ir/